Dầu Thô Tiếp Tục Neo Cao Khi Rủi Ro Nguồn Cung Chuyển Thành Gián Đoạn Thực Tế

Giá dầu tiếp tục neo cao với Brent quanh 103.6 USD/thùng và WTI gần 95 USD/thùng đầu phiên Á hôm nay, trong bối cảnh thị trường tiếp tục đối mặt với các diễn biến leo thang tại Trung Đông. Theo các báo cáo gần đây, giá dầu đã tăng khoảng 40–50% kể từ cuối tháng 2, phản ánh trạng thái thị trường đang bước vào giai đoạn tight supply under uncertainty, khi nguồn cung bị gián đoạn trong khi nhu cầu tiêu thụ toàn cầu vẫn duy trì tương đối ổn định, đặc biệt trong các lĩnh vực vận tải và công nghiệp.

Động lực chính đến từ việc Iran lần đầu tiên thực hiện các cuộc tấn công trực tiếp vào cơ sở sản xuất dầu khí tại UAE và Iraq, bao gồm mỏ khí Shah và mỏ dầu Majnoon. Diễn biến này đánh dấu một bước chuyển quan trọng khi rủi ro nguồn cung không còn chỉ mang tính kỳ vọng mà đã trở thành gián đoạn thực tế, buộc thị trường phải định giá lại toàn bộ trạng thái cung – cầu trong ngắn hạn. Trên thực tế, các cuộc tấn công đã khiến sản lượng tại một số khu vực bị ảnh hưởng đáng kể, trong đó sản lượng tại UAE có thời điểm giảm tới khoảng 50% tại một số điểm khai thác, trong khi hoạt động xuất khẩu qua các cảng chiến lược như Fujairah bị gián đoạn.

Song song đó, eo biển Hormuz tiếp tục đóng vai trò là điểm nghẽn then chốt của thị trường năng lượng toàn cầu. Đây là tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới, và bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền lên toàn bộ chuỗi cung ứng. Một số ước tính cho thấy nguồn cung toàn cầu có thể đã mất khoảng 8 triệu thùng/ngày, tương đương gần 8% nhu cầu tiêu thụ toàn cầu – mức đủ lớn để tạo ra trạng thái thắt chặt đáng kể trên thị trường.

Ở góc độ cá nhân, tôi cho rằng thị trường hiện không còn đơn thuần “pricing geopolitical risk” mà đã chuyển sang pricing actual supply disruption. Sự khác biệt này là rất quan trọng, bởi khi nguồn cung thực sự bị ảnh hưởng, phản ứng của giá thường không chỉ mạnh hơn mà còn kéo dài hơn so với các giai đoạn chỉ tồn tại rủi ro tiềm ẩn. Điều này cũng hàm ý rằng đà tăng của giá dầu có thể vẫn chưa kết thúc.

Trước tình trạng gián đoạn, các quốc gia sản xuất lớn trong khu vực như Saudi Arabia đang đẩy mạnh xuất khẩu thông qua hệ thống pipeline nhằm giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz, với công suất có thể đạt khoảng 5.5 – 6 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, con số này vẫn chưa đủ để thay thế hoàn toàn lưu lượng vận chuyển qua Hormuz. Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng đang xem xét khả năng giải phóng dự trữ dầu chiến lược với quy mô lên tới hàng trăm triệu thùng, nhưng đây chủ yếu là giải pháp mang tính ngắn hạn và khó có thể bù đắp hoàn toàn sự thiếu hụt nếu xung đột kéo dài.

Thực tế, các biện pháp can thiệp hiện tại có thể giúp giảm áp lực trong ngắn hạn, nhưng chưa đủ để thay đổi cấu trúc thị trường. Đây cũng là lý do giải thích vì sao giá dầu vẫn duy trì trên mốc 100 USD/thùng bất chấp những nỗ lực điều tiết từ phía các nhà hoạch định chính sách. Đồng thời, áp lực không chỉ xuất hiện ở dầu thô mà còn lan sang các sản phẩm tinh chế như diesel và nhiên liệu hàng không, nơi tình trạng thiếu hụt trong một số trường hợp thậm chí có thể nghiêm trọng hơn do chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng đồng thời ở cả khâu sản xuất và vận chuyển.

Trong vài phiên tới, dù thị trường vẫn theo dõi quyết định lãi suất của Fed và các biến động của USD có thể tạo ra những tác động nhất định, tôi cho rằng đây chỉ là yếu tố thứ yếu trong bối cảnh hiện tại. Trọng tâm vẫn nằm ở các diễn biến địa chính trị, khiến giá dầu vận động theo cơ chế “headline-driven” với mức độ biến động cao và phản ứng rất nhanh trước thông tin mới. Với góc nhìn này, tôi nghiêng về kịch bản giá dầu tiếp tục được hỗ trợ trong ngắn hạn, đặc biệt nếu xung đột leo thang hoặc các gián đoạn nguồn cung lan rộng hơn, qua đó có thể đẩy Brent lên vùng 110 – 120 USD/thùng và WTI vượt mốc 100 USD/thùng, thậm chí cao hơn trong các kịch bản cực đoan.

Ngược lại, nếu xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt như việc khôi phục lưu thông ổn định qua eo biển Hormuz hoặc tiến triển trong các nỗ lực ngoại giao, thị trường hoàn toàn có thể điều chỉnh nhanh khi phần “risk premium” được rút bớt. Trong bối cảnh đó, dù bias ngắn hạn vẫn nghiêng về phía tăng, tôi cho rằng đây là giai đoạn mà biến động có thể trở nên cực đoan, đòi hỏi nhà đầu tư cần đặc biệt thận trọng trước các rủi ro đến từ tin tức bất ngờ.